શ્રી મેઘાણીનાં લખાણોમાંથી કેટલુંક

વીસરાતી, સચવાતી બોલીઓ. – શ્રી મેઘાણીનાં લખાણોના સંદર્ભે.

લોકસાહીત્યમાં જાણીતાં ગીતો ચારણો દ્વારા અને રાસ–ગરબા વગેરે દ્વારા સચવાયાં છે. આમાં લોકગીતો તો કંઠોપકંઠ ગવાતાં રહ્યાં, એનું એક મુખ્ય કારણ એ હતું કે લોકહૃદયની ઉર્મીઓને આ ગીતોમાં ઘેરા ભાવથી ગુંથવામાં આવી છે. ચારણી સાહીત્ય મોટે ભાગે રાજ દરબારોમાં વ્યક્તીગત પ્રશસ્તીઓમાં જ રચાયું, ગવાયું ને [...]

1000 વરસ પહેલાંનો ગુજરાતી વૈભવ !

 —કનુભાઈ જાની ( માધવ ગોર )
 હેમચન્દ્રાચાર્ય એક પ્રખર પંડીત. પણ લોકવૅણનાય પારખુ ! વ્યાકરણ જેવા વીષયમાં દુહાઓ આપે !! પોતે વીરક્ત અને અહીંસાધારી સાધુ છતાં પ્રેમશૌર્યના દુહાઓ લોકસાહીત્યમાંથી વીણી વીણીને સમાજને  બતાવે ! પોતે જૈનાચાર્ય છતાં શીવસ્તોત્ર રચે ! હજી એક વધુ આશ્ચર્ય : વીતરાગીઓનાં ચરીત્રો આપતાં આપતાં, તત્કાલીન લગ્ન-રીવાજો ને લગ્નગીતો-ફટાણાં ચખાડે ! [...]

1000 વર્ષ પહેલાનાં સુભાષીતો–બોધના દુહાઓ :

 
 

                                                                                                                                                                     —કનુભાઈ જાની.
 
સજ્જન કેવો હોય ? જેમ જેમ મોટાઈ મળતી જાય તેમ તેમ વધારે ને વધારે નમ્ર થતો જાય–કાંગની માફક. ને તેમાંય પોતે પોતાની વડાઈ તો જરાય દેખાવા ન દે;  દેખાડો તો ના જ કરે;  પણ બીજાના ગુણ જુએ કે તરત સૌને બતાવે; પોતાના છુપાવે, બીજાના પ્રગટ કરતા રહે.   જોકે એવા તો હોયે વીરલ, ને [...]