વીદ્યાપીઠમાં ફર્સ્ટ ક્લાસ સાથે એમ.એ. તો કર્યું પણ…..!

ચણીબોરની ખટમીઠી
જુગલકીશોર============================================

ગુજરાત વીદ્યાપીઠમાં પારંગત (એમ.એ.) કરવું એટલે શું અને એમાં કેટલી વીસે સો થાય એની સમજણ એમાં દાખલ થયાં કેડ્યે બહુ મોડી પડી. પણ જ્યારે પડી ત્યારે હાથમાં બાજી રહી ન હતી. ગમે એમ પણ બોળ્યું છે તો પછી ઘસી તો નાખવું જ પડશે એ નક્કી હતું એટલે કમર કસ્યા ઉપરાંત સાઈકલનાં પેડલને ય તેલ ઉંજવાનું, નવાં નવાં જ આવેલાં, ધર્મપત્નીને ભળાવીને આપણે તો વહેલી સવારે ખેતાળા મુકવા માંડ્યા ! બાપુનગરની અન્નપુર્ણા સોસાયટીથી  મારેલું પેડલ ગંધારી મીલ (અનીલ સ્ટાર્ચ), નુતનમીલ, વોરાના રોજા, કાળુપુર પુલ, દરીયાપુર દરવાજા, દીલ્હી દરવાજા, શાહપુર, ગાંધીબ્રીજ, ઈન્કમટેક્સ થઈને વીદ્યાપીઠ આવતાં આવતાંમાં તો ટાંટીયાની કઢી કરી મુકતું !

વીદ્યાપીઠમાં સવારની પ્રાર્થના અનીવાર્ય હતી. ત્યાં પગને આરામ  મળી જતો એટલે જ હશે કદાચ, પણ પ્રાર્થાના ગમતી ! ત્યાર પછી આવતું કાંતણ ! રેંટીયો છેક બાપુનગરથી લાવવાનું પોસાય નહીં એટલે છાત્રાલયના સહપાઠીઓ પાસે જ રહેવા દેતો. પણ પછી તો નવો પ્રયોગ વીચાર્યો. પ્રાધ્યાપકશ્રીને પુછ્યા વગર જ બાપુની તકલી વસાવી લીધેલી !! ગાંધીજીને કસ્તુરબાએ ગાયના દુધને બદલે બકરીના દુધે ચડાવવામાં મદદ કરેલી, એમ મને તકલી ઉપર ચડી જવાનું સુઝી આવ્યું ! અને પછી ઘણો સમય તકલી ઉપર સુતરના અસલી તાર  ખેંચવા માંડેલો. પ્રાધ્યાપકશ્રીઓને મારી દશાની ખબર હતી એટલે અને આમેય તકલીમાં કોઈ સૈધાંતીક વાંધો ન હતો. અને એમ મારું ભણવાનું ગાંઠાગળફા વીનાના સુતર જેવું સમુસુતરું ચાલ્યું…

ભાષાના અઘરા શબ્દો, અઘરી વાક્ય રચનાઓ, ભારેખમ વીષયો  અને અત્યંત ઝીણવટ માગી લેનારા વાચન વગેરેએ કસોટી તો કરવાનું ચાલુ  રાખ્યું જ હતું એવામાં એક દી’ દલપતરામ અંગેનું પ્રકરણ ચાલે. પ્રકરણ લાંબું હતું અને અનેક પુસ્તકો એના પર રીફર કરવાનાં હતાં. મારી પરીસ્થીતીથી વાકેફ મીત્ર પંકજ ભટ્ટે મને બે પુસ્તીકાઓ અને એક પુસ્તક આપીને કહ્યું કે આટલું થાય તો કરજે. મીલની નોકરી-સાઈકલીંગ-અને સંસારની વચ્ચે એ પુસ્તકો રીફર કરીને હું ચર્ચા-કસોટીમાં ભાગ લેવા તૈયાર  થયો.  બધા જ ટોપીક્સ પર એક ચર્ચા-કસોટી થતી અને ત્યાર બાદ એ જ ચર્ચાના આધારે લેખીત કસોટી થતી. તે દીવસે દલપતરામ વીષે બહુ જ ઉંડાણથી ચર્ચા ચાલી. મને એમાં ઝંપલાવવાનું મન થાય થાય ત્યં તો મારો મુદ્દો કોક બીજા જ બોલી નાખે !! હું રજુઆત કર્યા વગર રહી જાઉં. કનુભાઈ જાની મારા સામે જુએ પણ મારે કહેવાનો મુદ્દો બીજાએ મુકી દીધો હોય !

એવામાં કોઈએ કહ્યું કે દલપતરામની કવીતામાં કાવ્યત્ત્વના અભાવનું એક કારણ એમાં ચીત્રાત્મકતાનો અભાવ પણ છે ! અર્થાત્ એમની કવીતામાં ચીત્રાત્મકતા નથી ! મારાથી ન રહેવાયું ને મેં બોલી નાંખ્યું કે આ વાત બરાબર નથી ! એમનાં ઘણાં કાવ્યોમાં સુંદર ચીત્રો મળે છે ! સૌ મારી તરફ, જાણે કોઈ ભાંગરો વાટી નાખ્યો હોય એમ જોઈ રહ્યાં. મેં તો ‘દલપત ગ્રંથાવલી’માંથી ફટાફટ કેટલાંય ઉદાહરણો વાંચી બતાવ્યાં જેમાં ચોમાસામાં જોવા મળતા ઈન્દ્રગોપનું સુંદર ચીત્રણ આજેય યાદ આવે છે ! એક પછી એક અનેક ઉદાહરણોનો ઢગલો કરીને હું તો બેસી રહ્યો. સૌ સાંભળી રહ્યાં ને કનુભાઈએ મને પોરસાવી મુક્યો. પછી તો એમણે મને ચર્ચાની જગ્યાએ પ્રશ્નો જ સીધા પુછી પુછીને મારી કનેથી ઘણું બધું ઓકાવી નંખાવ્યું ! સૌને ખ્યાલ આવી ગયો કે મીલની નોકરી કરતો આ જણ જાણેય છે ને રજુય કરે છે.

એ દીવસે મને 10માંથી કદાચ 8 માર્ક મળી ગયા !!  અને એ જ દીવસથી હું આગળની લાઈનનો અધીકારી જાણે કે બની રહ્યો. પછી તો ભાષાવીજ્ઞાન જેવા અત્યંત અઘરા અને અટપટા વીષયમાંય  હું સૌથી વધુ માર્ક્સ મેળવવા માંડેલો. પણ દલપતરામ કે જે મારા પીતાજીના પ્રીય કવીઓમાંના એક હતા તેમને અંગેની ચર્ચામાં મને મળેલા માર્ક્સની વાત સાંજે ઘેર આવતાં વેંત જ બાપાને કરી ત્યારે એમણે મને ભેટવાનું જ બાકી રાખ્યું ! ( એ જમાનામાં જુવાન છોકરાને ભેટીને ખુશી વ્યક્ત કરાતી નહોતી)… પછી તો મારી સાઈકલનાં પૈડાં જાણે વગર પેડલે દોડતાં થયાં…એટલે સુધી કે બીજા વરસની ફાઈનલની પરીક્ષામાં હું મારા જુના અધ્યાપકોનેય પાછળ મુકીને ફર્સ્ટ ક્લાસ ફર્સ્ટ આવીને ઉભો રહ્યો!! મારી જેટલા જ માર્ક્સ લઈને મારા જ એક અધ્યાપકશ્રી પણ મારી સાથે જ રહ્યા હતા, એટલે તેઓ પણ એ જ કક્ષાએ હતા.

પરંતુ જ્યારે એ પરીણામ આવ્યું ત્યારે એને વધાવવા બાપા હાજર ન હતા !! મૃત્યુ પછી આત્માને એ સમાચારો મળતા હોય છે એવી માન્યતાને આગળ કરીને બાપાના સુખની કેવળ કલ્પનાઓ જ કરતો રહ્યો…..હતો અને છું !!!
                                     —===0000===—

2 thoughts on “વીદ્યાપીઠમાં ફર્સ્ટ ક્લાસ સાથે એમ.એ. તો કર્યું પણ…..!

આપનો પ્રતીભાવ –

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.