મારી કૉમેન્ટીકાઓ (૪) पानी रे पानी तेरे रूप कितने ?!

મુળે તો કૉમેન્ટ કરવાની જ નહોતી પણ – મને બહુ જ ગમતા – આ કાવ્યને વાચકો સમક્ષ મુકતાંની સાથે કાવ્યમાં દર્શાવાયેલા પાણીનાં વીવીધ સ્વરુપોને ધ્યાને લઈને કૉમેન્ટ મુલ્યા વીના મારો માસ્તરજીવ રહી ન શક્યો….આ પહેલાં કોઈક સમયે આ જ કાવ્યનો રસાસ્વાદ પણ કરાવેલો હતો જ. પણ આજે તો તા. ૮,૧૨,૨૦૦૬ના રોજ મુકાયલી કોમેન્ટ સાથે મુળ કાવ્યનો જ રસ લઈએ ! – જુ.

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

ને તે ય નીર …

 

છે આ ય નીર: સરમાં રહી શાંત પીએ
આકાશનું   ઝમતું  ચંદનસિક્ત  રૂપ,
ને   મંદ  વીચિદલની   ચળકંત   રેખે
રોમાંચ દાખવી  રહે નિજમાં નિમગ્ન.

ને  એ ય નીર:   ઊછળી ગરજે પ્રચંડ
અંભોધિમાંનીરખતાં વિધુ,મત્ત થૈને
ઉલ્લાસને  પ્રકટ   તાંડવથી   કરીને
માની  નિબંધન   ચહે તટ તોડવાને.

છે આ ય નીર: ભરતું લઘુ  ઠેકડા જે
સ્ત્રોતે સરે ,કલકલે, નિજ આજુબાજુ
રાખે  હવા રણકતી; તહીં   ચાંદનીનું
કેવું અહો ! સહજ છંદ રમ્યે જવાનું !

ને તે ય નીર: નીરખી વિધુયાદ આવ્યે
વાલાતણી,  નયન મૌતિક થૈ  ઝળુંબે !

                                 – ચંદ્રકાન્ત શેઠ

–––––––––––––––––––––––––––––

શ્રી ચન્દ્રકાંત શેઠની આ કવિતા ‘ને તે ય નીરે’ માં ચાર પ્રકારે વહેતાં પાણીની વાત છે; જાણીતી વાત છે, પણ એ ચારે ય નીર પર ચંદ્રની અવિનાભાવી અસર છે અને ચારે ય નીર પોતપોતાની કક્ષા પ્રમાણેપોતપોતાના સંદર્ભ-વિશેષે ચંન્દ્રને પ્રતિભાવ આપે છેબલ્કે કહેવું જોઇએ કે ચારેયનો ચન્દ્રાભિગમ કેવો અલગ અલગ રીતે ને રૂપે પ્રગટી રહે છે !!


કાવ્યના શીર્ષકે નીરને ‘તેય’ કહ્યું છે; ‘આ ય’ કે ‘એ ય’ નથી કહ્યું ! સૉનેટની છેલ્લી બંને મહત્ત્વની પંક્તિમાં નયનનીરને સૌથી ઉપર બેસાડીને પ્રકૃતિની સામે માનવીની લાગણીઓને જે મહત્ત્વ આપ્યું છે તે આ રીતે શિર્ષક પરથી જ સૂચવાઇ જાય છે. (પણ કદાચ ધ્યાન બહાર ન રહી જાય એ લોભે આ આટલી ચેષ્ટા કોમેંટરૂપે કરી છે !) -જુ.

 

ઉત્તમ સૉનેટ (વસંતતિલકા). ફરી એકવાર ઉત્કૃષ્ટ છાંદસકાવ્યો/ સૉનેટની આવી સફર કરાવો તો મઝા પડે. – પંચમ શુક્લ (એ સમયે એમણે મુકેલી ટીપ્પણી)

                                                                                                                               તા. ૮,૧૨,૦૬

Advertisements

2 thoughts on “મારી કૉમેન્ટીકાઓ (૪) पानी रे पानी तेरे रूप कितने ?!

આપનો પ્રતીભાવ –

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.