મોટરનો નંબર

                                                                                                                   – જુગલકીશોર

સુદેશકુમાર વાસ્તુશાસ્ત્રમાં બહુ માને. પોતાને ઘેર આવતા છાપામાં તો ખરું જ પણ જ્યાં પણ વાંચવા મળે ત્યાંનાં છાપાંમેગેઝીનોમાં તેઓ વાસ્તુશાસ્ત્રના લેખો અવશ્ય વાંચી લે. ધીમેધીમે તેઓ આ વીષયના નીષ્ણાત કહેવાતા થઈ ગયેલા. જુદાં જુદાં છાપાંમાં લખતા વાસ્તુશાસ્ત્રીઓનાં મંતવ્યો એકબીજાથી ઉંધા હોય તો પણ સુદેશકુમારને એનો વાંધો હતો નહીં.

એમાંથી જ પછી તો આંકડાઓનું શાસ્ત્ર પણ સમજતા થયા. શી ખબર, આ શાસ્ત્રોના ચુસ્ત પાલનને કારણે જ હશે કે પછી પાછલાં જન્મોનાં કર્મોના બળે, પણ આર્થિક બાબતેય સુખી બની ગયેલા…. જયોતીષશાસ્ત્ર તો વળી વાસ્તુ અને અંકશાસ્ત્ર બન્નેનો બાપ ગણાય પણ એમાં સુદેશકુમારની ચાંચ બહુ ખુંચે નહીં એટલે ઓફીસમાં સાથે કામ કરતા એક શાસ્ત્રીનો આધાર જરુર મુજબ લઈને પોતાની કુંડળી બતાવતા રહેતા. સુદેશકુમારની કુંડળીની ઉપરછલ્લી જ જાણકારી ધરાવતો એ શાસ્ત્રી ભુલી ગયેલો કે સુદેશકુમારનું નામ એમના બાપાએ રાશી પ્રમાણે પાડ્યું નહોતું. તેમની રાશી કન્યારાશી હતી ને પ ઠ ણ અક્ષરો પરથી જ નામ પડે પણ મોટા પુત્ર સુરેશ સાથે પ્રાસ મેળવવા પીતાશ્રીએ સુદેશ નામ રાખેલું.

એક દીવસ વાતવાતમાં શાસ્ત્રીએ એમને કહ્યું કે દોસ્ત, તારા ગ્રહો તને વગર પૈસે મોટરયોગ કરાવે છે ! મોટર તારી પાસે સામે ચાલીને આવશે ! તારી જન્મની રાશી સાથે મેળ ખાતો સાતનો આંકડો મળે એવો નંબર પસંદ કરી રાખજે, નવી મોટરને આપવા માટે.

સામે ચાલીને મોટર તો ન આવી પણ વિચાર તો આવી જ ગયો કે ટેક્ષમાં રાહત લેવા મોટર લેવા જેવી ખરી. ને એક દીવસ ખરીદી લીધી. ખરીદવા માટેની તારીખનો આંકડો તપાસી લીધો, ખરીદવા જતાં પહેલાં ઘેરથી નીકળતી વખતે ડાબુંજમણું નસખોરુંય તપાસી લીધેલું, સામે જ મળેલી, પડોશીના આંગણે એંઠું ખાવા આવેલી ગાયનાં દર્શન પર કરી લીધેલાં, પાછળના ભાગે કોઈએ છીંક ખાધેલી તેય એમને શુકનવંતી હતી…..બધું જ સુયોગ હતું. ફક્ત મોટરનો નંબર સાતના સરવાળાનો લેવા માટે આરટીઓમાં સમજાવવાની વીધી બાકી હતી. આરટીઓમાં માણસો ‘ભલાભોળા’ હતા તે શક્ય તેટલા નંબરો બતાવીને એક મજાનો નંબર પણ આપી દીધેલો ! નંબર મળ્યો તે સમયે ચોઘડીયું તો એટલું બધું સરસ હતું કે એક સાથે બે મોટર લઈ લીધી હોત તો સારું હતું ! પણ જવા દો –

ઘેર ગાડી આવતાં જ નાનકડો એવો સમારંભ થયો ને આસપાસનાં સૌ ને મીત્રમંડળી વગેરેએ પેટભરીને મજા માણેલી. ગાડીમાં બેસીને બહાર લઈ જવાનો ઉત્તમ યોગ બીજા દીવસે શનીવારે હતો. તે દીવસ રજા પણ યોગાનુયોગ હતી. સૌ નવી નવી આશાઓનાં સ્વપ્નાંઓમાં આખી રાત ઝુમતાં રહ્યાં તેથી જાગવામાં થોડું મોડું થયેલુ તે બાબતને બાદ કરતાં બધ્ધું જ સુયોગે થયેલું.

સવારે જાગીને બ્રશ પણ હાથમાં લીધા વીના સુદેશકુમાર એવમ્ ઘરનાં યુવાન દીકરી સીવાયનાં સૌ સીધા જ ઘરના ડાબી બાજુમાં મુકેલી ગાડીના દર્શને ભેળાં થઈ ગયાં…..પણ ગાડી ત્યાં નહોતી.

ફાળ પડી કે શું થયું કોણ કહી શકે, પણ અરધાએક કલાકમાં જ બધા સમાચારો એક પછી એક મળી ગયા. યુવાન દીકરી અને થોડા મહીનાથી સુદેશકુમારની દક્ષીણ દીશામાં રહેવા આવેલો, કન્યારાશીવાળો પરેશ બન્ને ઘર છોડીને સામે ચાલીને આવેલી મફતની નવી મોટરમાં ચાલી નીકળ્યાં હતાં.

સુદેશકુમારે ઘડીયાળમાં જોઈ લીધું……બહુ જ ખરાબ ચોઘડીયાં ચાલી રહ્યાં હતાં.

Advertisements

સાબુની ગોટી

મારા મીત્ર પંકજ ભટ્ટે ટુંકામાં ટુંકી ‘ટુંકી વાર્તા’ કેવડી હોય તેની ચર્ચા કરતાં એક વાર્તા સંભળાવેલી. તે વાર્તા આજે અહીં મુકું છું…..આને વાર્તા કહીશું ?

પાંચેક દીવસ માટે એક સેમીનારમાં ગયેલો સંજય ટૉયલેટ ગયો ત્યારે સાબુની નાનકડી ગોટી સાથે લઈ ગયેલો. હાથ ધોયા પછી એણે વીચાર્યું કે અહીં રોકાવાનું જ છે તો ગોટી ક્યાંક સાચવીને મુકી દઉં તો સાથે ફેરવવી ન પડે. બીજા કોઈને તે ન મળે તેવી વ્યવસ્થા કરવાનો પણ વીચાર કરીને એણે ગોટી સંતાડવા ચારે બાજુ નજર ફેરવી.

સંતાડવા જેવી કોઈ જગ્યા ન મળતાં છેક છતને અડેલી ફ્લશની ટાંકી ઉપર તે ગોટી મૂકવાનું નક્કી કરીને તે ટોયલેટ સ્ટેન્ડ પર ચડ્યો…..પણ –

ટાંકી પર તે  ગોટી મૂકે તે પહેલાં તો તેણે જોયું કે ત્યાં પહેલેથી જ એક બીજી ગોટી પડી હતી !

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

વાર્તાની વધુ એક ચોટ બતાવવા માટે વાર્તાને લંબાવી શકાય ?

કૉમન રુમમાં આવીને તેણે જોયું કે એક મીત્ર પગે લંગડાતા હતા. તેણે સહાનુભુતીથી પુછ્યું તો મીત્રે જવાબ આપ્યો કે ટૉયલેટમાં જરા પગ લપસી ગયો હતો !

ત્રીજા એક સભ્યે કહ્યું, હું લપસતાં લપસતાં સહેજમાં જ રહી ગયો !

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

a images

સાબુવાર્તા નીમીત્તે જરીક રમુજ…

મારા એક અધીકારી મુનશી સાહેબ કહેતા :

પૈસા તો “હાથનો મેલ છે” એમ કહેનારને હું કહેતો હોઉં છું કે –

હાથનો એ મેલ ધોવા માટે સાબુ જોઈએ,

ને

સાબુ ખરીદવા માટે પૈસા જોઈએ !!

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

(ચીત્રસૌજન્ય ગુગલ મહારાજ)

કંકુકન્યા

                                                            –જુગલકીશોર. 

સુરજદાદાનું તેજ પથરાવાને તો હજી વાર છે. મોં સુઝણુંય હજી પુરું થ્યું નથ્ય. ઉનાળાની તો હવારેય ઉની ઉની. અત્યારના પૉરમાં આવડી ગરમી વરહવા માંડી સે તો બપોરનું તો હુંય કરહે આ સુરજદાદો ! 

પણ આ કોયલડી તો જોવો, અટાણના પૉરમાં માંડી સે સહકવા તે એને ઘરે જાણે આજકાલ વીવા નૉ હોય ! લીમડે આખી રાત ઉંઘી રયેલી તે એને જાણે ગરમી જેવું કાંય નઈં હોય સું ? જોવો તો ખરા, આટલી વેલી જાગીને કેવી મંડી પડી છે ? હૌથી વેલી ને પૅ‘લી જાગી જાય છે –કાગડાય આટલા વેલા જાગતા નથી……આ કોયલબાઈને જ સું સરહ હશે આટલા વેલા જાગવાનો ? ઈને થોડાં કાંઈ દળણાં દળવાનાં ? જાગીને બસ ટહુકવા મંડવાનું……મારી જેમ ઈને થોડાં રોદણાં રોવાનાં હશે !  Continue reading “કંકુકન્યા”

એક સાચા પ્રસંગની વાર્તા : ‘મારા માણસનો માણસ !’

(લેખોના રીશફલીંગમાં આવી ગયેલી એક જુની પોસ્ટ નવા શીર્ષકે ફરી વાર !)


કરંટ !                                                               –
 જુગલકીશોર

સાવ પોતાનો જ કહી શકાય એવા ઈલેક્ટ્રીશીયનને તે દી ફોન પર કહ્યું કે, “ભાઈ, કમ્પ્યુટરના સીપીયુમાં કરંટ આવે છે. મારા કમ્પ્યુટર નીષ્ણાતને જબરો ઝટકો વાગ્યો હતો. વહેલી તકે આવીને જોઈ જાને, ભાઈ !”

મને સાવ નજીકનો જ માનીને એણે ઠંડા કલેજે કહ્યું, “કાકા, હાલમાં મોટું કામ મળ્યું છે એટલે હું તો નહીં આવી શકું, પણ મારા માણસને મોકલું છું.”

ઘણી રાહ જોવડાવીને એક દી ‘એનો માણસ’ આવીને ‘જોઈ’ ગયો. કહેતો ગયો કે, અર્થીંગ કરાવવું પડશે.”

મેં ફરી ‘મારા માણસ’ને ફોનથી આ નવી વાત કહી, તો જવાબમાં ફરી એણે એના માણસને મોકલ્યો. મેં સુચન મુજબ અર્થીંગનો ચાર્જ પુછ્યો. કહે, “જમીનમાં ઉંડો ખાડો ખોદીને તાંબાનું પતરું, મીઠું વગેરે દાટીને અર્થીંગ કરાવવવું પડે…ને ચાર્જ તો, જુઓને હું જરા પુછી જોઉં ‘મારા માણસ’ને ! ” મારા માણસના આ માણસને એના માણસે ફોનમાં શું કહ્યું તે તો મને ન સંભળાયું પણ એનો આપેલો એસ્ટીમેટ કાનના પડદાને બે વાર પડઘાતો સંભળાયોઃ “આશરે રુ. બે હજાર !”

મેં કહ્યું, “હું ‘મારા માણસ’ – ઘરવાળાં”ને પુછીને તમને બોલાવીશ.”

મારાં માણસ – ‘ઘરવાળાં’એ ચાનો કપ પછાડતાં હોય તેવા લહેકાથી મારી સામે જોઈને કશું જ ન કહ્યું તેથી મને વીજળી કંપનીનો ‘સંસ્પર્શ’ કરવાનું એકદમ જ સુઝી આવ્યું.

ફોન જોડ્યો. એમણે ફરીયાદનું કારણ પુછ્યું. મેં કહ્યું કે, ‘સીપીયુમાં કરંટ આવે છે.’ બસ વાત પુરી…એમણે માગ્યા મુજબ મેં મારું સરનામું આપ્યું. એમણે ફોનમાં જ કહ્યું કે, “કલાકેકમાં આવીએ છીએ.“

કલાકેકમાં જ તેઓશ્રીઓ આવ્યા અને દરોડો પાડતા હોય તેમ મીટરના કબાટમાં ને દીવાલો પર ને એમ ધડાધડ બધું ચૅક કરવા લાગ્યા. મને કોઈ મોટી નુકસાની થઈ જવાનો ભય સતાવીને કોઈ અસર કરી કાઢે એટલી વારમાં તો એમનો માણસ સામાન પૅક કરીને હાલતો થવા લાગ્યો. મનેય માંડ સંભળાય તેવા અવાજે પુછ્યું કે, “ભાઈ ! બહુ મોટો ફોલ્ટ છે ? હવે ક્યારે આવશો ?”

મારી સામે એની કરડાકી શૈલીથી જોઈને કહે, “કાકા, પતી ગયું ! હવે કરંટ નહીં લાગે !”

કરંટ લાગ્યો હોય તેવા ચહેરે હું મારા રુ. બે હજારને સંભારી રહું એટલી વારમાં તો પાણીય પીધાં વગર એ ‘પારકા માણસો’ ચાલી ગયા.

ખાડો ખોદો તો પડો !

મારી એક ટચુકડી ‘ટુંકી વાર્તા’

પરસેવો                                                                      – જુગલકીશોર.

અખુટ સંપત્તીના માલીક અચરતલાલનો મોટી ઉંમરે થયેલો પુત્ર વીશાલ સમજણો થયો ત્યારથી સાંભળતો આવેલો કે આ છોકરો બહુ ભગ્યશાળી છે. એને જીવનભર કમાવું નહીં પડે. વાપર્યું ખુટે નહીં એટલો પૈસો બાપાએ ભેગો કરી રાખ્યો છે, છોકરા માટે.

વીશાલને નાનપણમાં જ મળી ગયેલા આ સંદેશાએ – અને આમેય લાડકોડ તો હતા જ – આળસુ બનાવી દીધેલો. ઉંમર અને છોકરાનું કદ સાથે સાથે વધતાં ગયાં ને એમ એના નામને સાર્થક કરતાં રહ્યાં.

ધન–વૈભવમાં આળોટતા વીશાલને છેવટે એક દીવસ ડૉક્ટરે યુવાની આવતાં જ કહી દીધું કે પરસેવો પાડો અને જીવો. પરસેવો નહીં પડે તો પર–સેવા લઈને જ જીવી શકાશે…જાતે કશું જ કામ નહીં કરી શકો. ઘરે મોટરોનો કાફલો ને પેટ્રોલનો ગમે તેટલો ભાવવધારો થાય તોય જેનું રુંવાડું ફરકે નહીં એવો વીશાલ એનું ચાલે તો બાથરુમ પણ મોટરમાં બેસીને જાય એવી ટેવ પડેલી એમાં પરસેવો ક્યાંથી લાવવો ? પૈસા ખર્ચીને તો પરસેવો લવાય તેમ નહોતો, નહીં તો –

ડૉક્ટરના કહેવા મુજબ એણે પહેલાં ચાલવાનું શરુ કર્યું ને એનાથી તો કાંઈ ફેર પડવાનો નહોતો એટલે પછી ના છુટકે દોડવાનું શરુ કર્યું. જોકે ઘરનાંને ચીંતા સહજ હોય તેથી વીશાલની પાછળ પાછળ મોટર લઈને ડ્રાયવરે પણ જવાનું તો હતું જ. આગળ વીશાળ દોડે ને થોડું અંતર રાખીને પાછળ મોટર ચાલે. પરસેવો, પરસેવો, પરસેવો મનમાં પરસેવાનું રટણ કરતો વીશાલ જાણે કે પરસેવાની શોધમાં જતો હોય એમ ઘાંઘો થઈને દોડવા જેવું કાંઈક કરી રહ્યો હતો.

હજી કેમ દેખાતો નથી પરસેવો ? ક્યારે આવશે ? શરુઆત ક્યાંથી થશે પરસેવાની ? આવશે તો ખબર તો પડશે કે નહીં – પરસેવો આવ્યો એની ? હે ભગવાન જલદી પરસેવો દેખાડ, પરસેવો !

ને સાચ્ચે જ એને પરસેવો દેખાયો.

રસ્તાની બાજુમાં જ થોડે દુર કાળાડીબાંગ શરીરનો માલીક એવો એક જણ એણે જોયો. પીઠ પરથી, છાતી પરથી, વીધાતાની લખેલી નસીબની રેખાઓ જ્યાં વસે છે તે કપાળ આખા પરથી (ને એમ એ જણને લથબથ કરી દેતો) પરસેવો દદડતો જોઈને વીશાલ ઉભો રહી ગયો. ‘આટલો બધો પરસેવો ?’

પાછળ આવતી મોટરના ડ્રાયવરને એણે નીશાની કરીને ઘેર પાછો મોકલી દીધો….અને જાણે નવેસરથી એણે દોડવાનું શરુ કર્યું.

વામન અવતાર

– જુગલકીશોર.

 

 

જન્મથી જ નાનું ને બેડોળ શરીર મળ્યું હતું એને. સાધારણ સ્થીતીના કુટુંબમાં જન્મ, ને વળી દીકરીરુપે. પછી તો પુછવું જ શું ? માબાપને તો બહુ મોડી ખબર પડેલી. પાંચ વર્ષ સુધી તો વહેમ જ શાનો આવે ? સૌની સાથે રમતાંરમતાં એ મોટી થતી ગઈ તેમતેમ વહેમ પડતો ગયો, કે દીકરીમાં કંઈક ખામી છે. સાથેનાં છોકરાં મોટાં થતાં ગયાં તેમતેમ વધતાં ગયાં પણ આનું વધવાનું સૌની જેમ નહોતું.

છેવટે એક દીવસ સૌને સમજાઈ ગયું કે દીકરી ચહેરેમહોરે જ નહીં, કદથી પણ કદરુપી રહેવાની છે.

એના જન્મ પછી બાપની સ્થીતી એકદમ સુધરતી ગયેલી. છોકરી શુકનીયાળ હતી એમાં કોઈને શંકા ન હતી. એની ઉંમરના વધવા સાથે બાપની પરીસ્થીતી પણ સુધરતી ગયેલી. છોકરી ચહેરેમહોરે ને કદે કદરુપી જાહેર થઇ તે પહેલાં તો બાપ પૈસાદાર ગણાવા લાગ્યો હતો….

ઘરમાં દીકરીનાં માનપાન હતાં જ. પણ એને અંગે ચીંતા પણ વધતી જ જતી હતી. દીકરીની જાત. રુપરુપના અંબાર માગતા છોકરાઓ આ બધી રીતે બેડોળ છોકરીને ક્યાંથી પસંદ કરવાના ?! માબાપે લાંબું વીચારીને એને ભણવા મુકી. કન્યા કેળવણી મફત થયા છતાં સારી સ્કુલમાં ફી ભરીને ને ટ્યુશન રાખીને ભણાવી. કૉલેજના પગથીયે પણ તે તો સપાટાબંધ પહોંચી ગઈ.

પણ તે પગથિયાં જ આકરાં પડ્યાં.

કૉલેજીયનો, ખાસ કરીને છોકરીઓ ભલે સીધી મશ્કરી કરે નહીં, તો પણ એ સૌની આંખો તો બોલે. એ દુરથી આવતી હોય ને સૌ આઘાંપાછાં થઈ જાય તે કાંઈ ન સમજાય તેવું તો નહોતું જ. એને કોઈ પોતાના મીત્રમંડળમાં શામેલ ન કરે તે તો સમજ્યાં, પણ કૉલેજ કાર્યક્રમોમાં એની પાસે બેસનારાંય ન મળે. ક્લાસરુમમાં તો એ છેલ્લી પાટલીએ સહેજ અલગ બેસીને પ્રશ્ન ઉકેલી દેતી.

ઘરમાં શુકનીયાળ એવી એ સમાજમાં અછુતશી હતી. માબાપ કાંઈ બધું જાણતાં નહોતાં. કૉલેજમાં ભણતી છોકરીના આત્મવીશ્વાસ પર વીશ્વાસ મુકીને તેઓ નચીંત હતાં. પણ આ બન્ને પ્રકારના વીશ્વાસ વચ્ચે તે પોતે તો દરરોજ, દર ક્ષણે ભાંગતી જતી હતી એની તો એનેય ખબર નહોતી !

એ ખબર પડી – એના ભાંગતા જવા વીષે – જ્યારે ડાક્ટરે એનું નીદાન કર્યું ત્યારે. તબીયત બગડવાથી માબાપને લીધા વગર એ એક જાણીતા લેડીડૉક્ટરને મળી ત્યારે સહેજ શંકા ઉભી થઈ. એ શંકા, પછી તો સ્પષ્ટ નીદાન બાદ ખાત્રીમાં પલટાઈ ગઈ. ડૉક્ટરે એના કદને કારણે પ્રગટેલા દયાભાવથી એને જોઈ. એનામાંના રહ્યાસહ્યા આત્મવીશ્વાસને ઢંઢોળવાનો મીથ્યા પ્રયાસ કરીને ડૉક્ટરે એને જાણ કરી –

એને ડીપ્રેશનમાંથી ઉભી થનારી ને હવે તો થઈ ચુકેલી એવી એ જાણીતી તકલીફ હતી.

એને કૉલેજ અધુરી મુકવી પડી. માબાપ પૈસા છતાં કંઈ કરી શકે તેમ નહોતાં. બીમારીય તે પાછી જીવલેણ તો નહોતી જ. આવરદાને આવી માંદગી કાંઈ હાની પહોંચાડતી નથી. એણે આયુરેખા પુરી કરવાની હતી – જ્યારે પણ થાય ત્યારે.

માબાપને પણ એમની આયુરેખાને વશ રહેવાનું હોઈ બન્ને વારાફરતી ગયાં. દીકરો પહેલેથી જ સ્વતંત્ર મીજાજનો હતો. અલબત્ત બહેન માટે ઘૃણા નહોતી, પણ બહુ ઉત્સાહ પણ નહોતો – માબાપના હેતની ભાજન એ હતી તેથી જ હશે – એટલે આવી પડેલી જવાબદારી એ યથામતી નીભાવવા મથતો.

ને એય એક દી’ પરણ્યો.

આવનારીને નણંદ માટે હોઈ શકે એનાથી જરાય વધુ હેત ન હોય તે સહજ છે. એટલે ધીમેધીમે પણ મક્ક્મ ગતીએ નણંદ કમાવાના ધખારા રાખવા લાગેલી….

આજ અચાનક એ સુશીલાબહેનને ઘેર કચરાંપોતાં કરતાંકરતાં રડી પડી ત્યારે જ સુશીલાબહેને એ વામન અવતારધારી અંગે જાણ્યું કે,

*************

ચાની લારીએ…


                                                                                                                         —જુગલકીશોર

‘આ પાંઉંના કેટલા પૈસા ?’ વહેલી સવારે રોડ ઉપરની ચાની લારી પાસે આવીને એક વૃદ્ધે લારીવાળને પુછ્યું.
‘આઠ રુપીયા.’ જવાબ મળ્યો.
‘આઠ રુપીયા ?’ જવાબી વાક્યની પાછળ પ્રશ્નાર્થ ચીહ્ન ઉમેરીને વૃદ્ધ ઘરાકે વાક્યનો સંદર્ભ લારીવાળાથી ખસેડીને ઘરાક સાથે જોડી આપ્યો.
‘એ પાંઉં નથી; માખણ સાથે ખાવાનું બન છે.’ લારીવાળાએ ધંધો સ્પષ્ટ કર્યો.
‘આઠ રુપીયા !!’  વૃદ્ધે હવે વાક્યની પાછળ આશ્ચર્યચીહ્ન પણ ઉમેરીને ખીસ્સામાં રહેલા સીક્કાઓને મમળાવવાનું શરુ કર્યું…..મોંમાં એની જીભ પણ એ જ કાર્યમાં રત હતી. લેમન કલરની બનની ઢગલી જોઈને એની ભુખ પુરી જાગ્રત થઈ ચુકી હતી. પણ હાથનાં આંગળાંની આસપાસ ફરી રહેલા સીક્કાઓ એની ભુખને મારી નાખવા માટે તત્પર હતા…

આવી બન પહેલાંના વખતમાં મળતી નહોતી. પહેલાં તો પાંઉંનો ટુકડો મળતો. ચાના કપમાં દબાવીને ખાવાની લીજ્જત ઑર જ હતી. પણ પાંઉં પણ આવ્યા તે પહેલાં તો સાંજની રાખેલી ભાખરી ઉપર થીનું ઘી લગાડીને ચા સાથે લેવામાં આવતું…

બાળકો નાનાં હતાં. પોતાને વહેલાં જાગીને નોકરી માટે દોડાદોડ કરવાની રહેતી. પત્ની પ્રેમાળ હતી પણ એને વહેલાં જગાડીને તકલીફ આપવાનું ગમતું નહીં. પોતે જાતે જ પ્રાતઃકર્મો  પતાવીને ચા બનાવી લેતો. ફેક્ટરીમાં કન્સેશનલ ચાર્જમાં જમવાનું મળતું હોઈ કેન્ટીનમાં જમી લેવાનું બધી રીતે ફાયદાકારક હતું…ટીફીન બનાવવાની ઝંઝટ રહેતી નહીં;ટીફીનમાં શાકનો રસો ઢોળાવાની ચીંતા નહીં; દાળભાત જમવા મળતા હતા…અને સૌથી વીશેષ તો ફેક્ટરી તરફથી મળતું ભાણું બહુ સસ્તું પડતું હતું…

પરંતુ બપોરની રીસેસ વખતે જ એ મળતું હોઈ સવારે નાસ્તો કરવો બહુ જરુરી હતું. ત્યારથી વહેલાં ચા સાથે નાસ્તો કરવાની આદત પડવી શરુ થઈ ગઈ હતી.

નોકરીના હોદ્દામાં અને પગારમાં વધારો થતો ગયો તેમ તેમ સવારના નાસ્તાની વાનગીઓમાં પણ વીવીધતા આવતી ગઈ હતી.પત્નીને વહેલાં જાગવું ન પડે એ કારણસર રાતે સુતાં પહેલાં જ નાસ્તાની વ્યવસ્થા કરી લેતાં.નોકરીએ હાજર થવાની ઉતાવળમાં ચાની સાથે લેવામાં આવતી જુદીજુદી વાનગીઓનોય જમાનો હતો ! એને આરોગવામાં ઉતાવળ થતી એટલું જ, બાકી એ નાસ્તાની લીજ્જત દાઢમાં ભરાઈ રહેતી – છે..ક કેન્ટીનના ભોજન સુધી…!

પછી તો સવારનો નાસ્તો એક આદત બની રહ્યો. નાસ્તાના સ્વાદનું દાઢમાં ભરાઈ રહેવું એ જીવનભરનું ભરાઈ રહેવું બની ગયું હતું. સવાર પડી નથી ને જીભથી લાળનાં પાણી ટપકવાં લાગ્યાં નથી. સવારનો નાસ્તો બપોરની કેન્ટીનથાળીથી જ નહીં, સાંજના સૌની સાથે થતા વાળુ કરતાંય મીઠો લાગતો…સાચ્ચે જ ચાની સાથેનો સવારનો નાસ્તો એક વ્યસન બની ચુક્યો હતો..

પછી તો  છોકરાંઓની જેમ જ ખર્ચાય મોટા થતા ગયા. પગારનો વધારો એ ખર્ચાઓના વધારા સાથે હરીફાઈ કરતો ગયો. પરંતુ છોકરાંઓની ઉંમર, એમના નવા નવા શોખ, પ્રેમાળ પત્નીના લાડકોડથી છલકતો માતૃપ્રેમ વગેરે મળીને પગાર વધારાને છેક જ હરાવી દેતા થયા.

પછી તો કુલ માસીક પગારે હાર સ્વીકારી લીધી હતી……….

પ્રેમાળ પત્નીત્વ પણ લાડકોડથી છલકતા માતૃપ્રેમ પાસે હારતું ગયું. છોકરાંઓના નાસ્તા માટે વહેલાં જાગી ઉઠતું માતૃત્વ આધુનીક વાનગીઓ જેમ જેમ શીખીને બનાવતું ગયું તેમ તેમ પોતાના સવારના ચાની સાથેના નાસ્તાની આઈટેમો ઘટતી ગઈ. પગાર અને ખર્ચાઓ વચ્ચેની લડાઈ તો હતી જ – હવે તો લાડકોડથી છલકાતા માતૃત્વ અને પ્રેમાળ પત્નીત્વ વચ્ચેય ચકમક શરુ થઈ ચુકી હતી. પરીણામે જાતે ચા બનાવીને નાસ્તા સાથે પીવાનો ક્રમ ધીમે ધીમે બદલતો થયો.નાસ્તાની વાનગીઓમાં ઘટાડાનું પ્રમાણ એટલી હદે થયું કે એકલી ચા જ રહી; જીભેથી ઝરતી લાળને ગળા નીચે ઉતરવામાં ચા કંપની આપતી.

કેન્ટીનનું ભાણુંય પછી તો ઓછૂં પડતું હોય તેવો વહેમ શરુ થયો. પણ વધતી ઉંમરમાં પેટ જરા ઉણું રહે એ આરોગ્ય માટે સારું એવું ક્યાંક વાંચેલું કામમાં આવ્યું. કેન્ટીનની થાળીમાં જગ્યા વધુ જણાતી અને અદૃષ્ય કાલ્પનીક વાનગીઓ ત્યાં આવી આવીને બેસી જતી.

દીકરી પરણીને સાસરે ગઈ. ( કેવો સરસ જમણવાર આપ્યો હતો, અમે !) પુત્ર પણ પરણ્યો.(વેવાઈએ બત્રીસ પકવાન જમાડ્યાં હતાં. ડાયાબીટીસનીય બીક વગર એકબીજાને મોંમાં બટકાં આપ્યાં હતાં…)

ને છેવટે એ દીવસ પણ આવી પહોંચ્યો – નીવૃત્તીનો !

બચતની વાત તો સ્વપ્નનો જ વીષય હતો. વધેલી રકમ તો ચવાણું જ જોઈ લ્યો. વહેવાર-પ્રસંગોમાં એ પણ ચવાઈ ગઈ હતી. પુત્રને ઘેર રહેવા આવ્યાંનેય ખાસ્સો સમય થઈ ગયો. લાડકોડભર્યો માતૃપ્રેમ પણ દીવાલે ફોટામાં ચીટકી ગયો હતો. ફોટાને પહેરાવાયેલા હારનું ક્વચીત્ ઝુલવું ઘણુબધું ઝુલાવી મુકતું…..

આજે વહેલી સવારે રહેવાયું નહીં. લાળ ઘણા સમય પછી ઓચીતી જ ટપકવા લાગી હશે, શી ખબર; પણ ચાને હજી વાર હતી. પુત્રવધુને મોડા ઉઠવાની ટેવ અને પુત્રને જમીને જ નોકરીએ જવાનું હોઈ કોઈ ઉતાવળ ન હોય. ધીમે રહીને લાઈટ કરીને જોયું તો ટેબલ ઉપર થોડું પરચુરણ પડ્યું હતું. ગણવાની જરુર ન હતી. ચાની લારી પાસે ક્યારે  પગ ખેંચી ગયા તેય સમજાયું નહીં.ઉકળતી ચાની સોડમ અને નીચે કાચવાળા ખાનામાં પડેલાં લેમનરંગી બન પક્ષીની આંખ જેમ ચોખ્ખાં દેખાતાં હતાં – અર્જુનને દેખાતાં હતાં તેમ જ.એ બનને વીંધી નાખવાને જ હશે ને –
એણે લારીવાળા સામે લાળમાં ભીંજવીને તીર છોડ્યું હતું —

” આ પાંઉંના કેટલા પૈસા ?”

એણે આઠ રુપીયા કહ્યા પછી ખીસ્સામાંનું પરચુરણ આજેય હારી ગયું. પણ લારીવાળો સારો હતો. એણે ઝીણી આંખ કરીને ફરી કહ્યું,

“કોરા બનના ફક્ત ત્રણ રુપીયા થશે.”

“એક કટીંગ ચા અને એક બટર વગરનું બન આપી દે ભાઈ !” ઘેર પહોંચવામાં વાર થવાની બીક છતાં ઓર્ડર મુકીને એ રાહ જોતો બેઠો.

                        —====000====—