કાળ–ચાકડો (છ ઋતુઓનું ચક્ર)

કાળ–ચાકડે

(અનુષ્ટુપ)

 

ઝાલી   હેમંતનો  હાથ, શીશીરે  સાચવ્યો   રુડો

શીયાળો; મળતાં લાગ, વગાડ્યા દાંત–ડાકલાં.

ટાઢે  ધ્રુજવીયું    લોક,   રજૈયે   હુંફ     ઉજવી –

તન્મને   તગડાં   કીધાંવસાણાં  ખવડાવીને !

 

વસંતે  ચાર્જ  સંભાળ્યોકેસુડે પ્રગટ્યા દીવા,

ખર્ખર  ખરીયાં  જુનાં; રંગગંધે  સજ્યાં  નવાં.

ગ્રીષ્માડી આવતાં, એણે  કાળો કેર કરી દીધો;

નભે તાપ, વને ટ્હૌકોકેસરી સ્વાદયે પીધો !

 

વર્ષાબૈ વરસ્યાં ઝાઝું, ગ્રીષ્માની આગ ઓલવી,

પાથરી  ચાદરું  લીલીધરાપુત્રો  રીઝાવીયા.

શારદી  સુખી સૌ વાતે,  નવરાત્રી ઝળાંઝળાં,

ચાંદની  ભીંતડાં  ધૉળે,  છલક્યાં ખેતરે ખળાં !

 

પીતા વર્ષ;  ૠતુ  માતા ત્રણ, ને  બાર બાળકો,

રમતાંઝુમતાં  ઘુમેકાળને  ચાકડે  અહો !!

 

જુગલકીશોર.

Advertisements

‘પરત’ થયેલી કવિતા !

શેં ?!
–––––––––––––––––––––––––

શબ્દ છે
અર્થ છે
તોય આ કાવ્ય શું
વ્યર્થ છે ?

ભાવ છે
વિચાર છે
કાવ્ય-વ્યવહારને શોભતો
પ્રચાર છે.

જૂથનાં જૂથ છે
પ્રશંસા કાજ તત્પર સદા
Youth છે.

કવિસભા
કવિતસંમેલનો
રાજ-સહયોગ ને
જ્યોતિષોએ કહ્યો
કુંડળીયોગ છે.

પ્રેસ છે
પુસ્તકોને પ્રકાશિત થવા
‘ખાસજન’ની
નવાયેશ છે.

મૂલ્ય…
શું આજ મૂલ્યાંકનોનું
કશું મૂલ્ય છે….

વિવેચનો
પ્રવચનો
ક્યાંક રસદર્શનો કાજ
તો
‘નિજજનો’
સદા ઉપલબ્ધ છે —

શબ્દ છે
‘શબ્દને જોઈતો’
અર્થ છે —

તોય
શેં
કાવ્ય આ
વ્યર્થ છે ?

— જુગલકીશોર.
તા. ૨૬, ૧૧, ૧૮.

––––––––––––––––––––––––––––

 

તતકાળ મળ્યો

દોડવું ’તું ને ઢાળ મળ્યો

ભુખ્યાં થયાં ત્યાં થાળ મળ્યો.

રાજકુંવરી હશે અહીં કૈં –

સોનેરી આ વાળ મળ્યો.

ડુંગર ડુંગર બહુ બહુ ખુંદ્યા

હીરો ઘર–પરસાળ મળ્યો.

કરતાલોને અડકી જોયું

કેદારો  તતકાલ મળ્યો.

રાસ તણું બ્હાનું શું દીધું

હાથ બળ્યો ગોપાળ મળ્યો.

 

– જુગલકીશોર

જીવતાં જગતીયું : “ઘર વેચીને કાયટું કરજો”

પરમ મીત્ર ગોપાળભાઈ પારેખે મોકલેલી પ્રસાદીનું વીતરણ :

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

ઘર વેચીને કાયટું કરજો

(જમભૂમિ પ્રવાસી, રવિવાર /28/10/2018/મધુવન પૂર્તિ/પાનું:4)

કાવ્યયાત્રા/ઉદયન ઠક્કર

દળણાં ના દાણા

ખરા બપોર ચઢ્યે દાણા રે કાઢવા

ઊંડી કોઠીમાં ડોશી પેઠાં રે લોલ

કોઠીમાં પેઠાં ને બૂંધે જઈ બેઠાં

ભૂંસી લૂછીને દાણા કાઢ્યા રે લોલ

સાઠ સાઠ વર્ષ લગી કોઠી રે ઠાલવી

પેટની કોઠી ના ભરાણી રે લોલ

સૂંડલી ભરીને આવ્યાં આંગણિયે

દળણાંના દાણા સૂકવ્યા રે લોલ

સૂકવીને ડોશી ચૂલામાં પેઠાં

થપાશે માંડ એક ઢેબરું રે લોલ

કરાને ટોડલે રમતાં કબૂતરાં

ચણવા તે ચૂપચાપ આવિયાં રે લોલ

ખાસી ખોબોક ચણ ખવાણી ત્યાં તો

મેંડી હરાઈ ગાય આવી રે લોલ

ડોશીનો દીકરો પોઢ્યો પલેગમાં

હરાઈ ગાય કોણ હાંકે રે લોલ

હાથમાંનો રોટલો કરતો ટપાકા

દાણા ખવાતા ન જાણ્યા રે લોલ

રામા રાવળનો ટીપૂડો કૂતરો

ઊભી પૂંછડીએ બાઉવાઉ બોલિયો

ડોશી ત્યાં દોડતી આવી રે લોલ

આગળિયો લઈ હાંફળી ને ફાંફળી

મેંડીને મારવા લાગી રે લોલ

ચૂલા કને તાકી રહી’તી મીનીબાઈ

રોટલો લઈને ચપ ચાલી રે લોલ

નજરે પડી ને ઝપ ટીપૂડો કૂદિયો

ડોશીની નોકરી ફળી રે લોલ

છેલ્લુંય ઢેબરું તાણી ગ્યો કૂતરો

દયણું પાશેર માંડ બાકી રે લોલ

એ રે પાશેર કણ પંખીડાં કાજે

મારી પછાડે નખાવજો રે લોલ

કોઠી ભાંગીને એના ચૂલા તે માંડજો

કરજો વેચીને કાયટું રે લોલ

–ઉમાશંકર જોશી

 

ઉત્સવનેય કદીક એની પીડા સહેવા દો !

વહેવા દો

 

મસ્તી છે તો મસ્તીને મસ્તી કે’વા દો,   

દોસ્તી છે તો દોસ્તીને દોસ્તી રેવા દો.

 

ઝીણી જાજમ લાલ પાથરી રાખી છે તો

કદીક સાવરણીને પણ  લાવો લેવા દો.

 

તહેવારો તો આવનજાવન કરતા રહેશે;

વહેવારોને કદીક લગરીક યશ દેવા દો.

 

ઉત્સવમાં તો ઉત્સવની દેખાય  ઉજાણી,

ઉત્સવનેય કદીક એની પીડા સહેવા દો !

 

અજવાળામાં અંધારાને કોઈ ન પુછે;

અંધારામાં જરી અજવાળાને વહેવા દો !

 

– જુગલકીશોર

કવી છું !!

કવી છું.

 

મારા જ મોબાઇલથી ખેંચીકાઢેલી

સેલ્ફછવી છું –

કવી છું.

શબ્દો અને

અર્થો અને

અલંકારો–વક્રોક્તીઓમાં

સૌંદર્યો શોધતાં

અંધાધુંધ ઉભી થઈ જતી

ભવાટવી છું –

કવી છું.

સમારંભોમાં

એકસમાન લાગતા

આમંત્રીતો–મહેમાનો–શ્રોતાઓમાં,

મંચસ્થ મુરબ્બીઓમાં

ને

એમના માઇકોમાં

વહી રહેલા ધ્વનીઓમાં

છુપાઈનેય પ્રગટતો રહેતો

દુન્યવી છું –

કવી છું.

– જુ.           તા. ૩૧–૧૦–૧૮.

૯ સુરસુરીયાં !

એક શ્વાસે રચાયેલી પ્રતીપંક્તીઓ – મુળ સર્જકોની ક્ષમા–વંદના સાથે

નીરખને મગજમાં કોણ ઘુમી રહ્યું,

એક હું એક હું એમ બોલે !!

આપણો ચીંતવ્યો અર્થ કૈં નઈં સરે,
શાંતીથી ઉંઘ–આરામ કરવો !

એક ચતુરને એવી ટેવ,
પથ્થર થકી બનાવે દેવ !

વગર પાણીએ કરે સ્નાન,
મોંમાં પાંત્રીસ કેરું પાન !

‘તું નાનો હું મોટો’ એવો ખ્યાલ જરી ના ખોટો;
‘નાના’ને ‘મોટો’ કરવાનો ધંધો સદાય ખોટો !!

અન્યનું તો એક વાંકું,
આપણાં અઢાર છે !!

“ઈશ્વરને ગમ્યું તે ખરું !”
(વડીલ પાછા ફર્યા !)

તું મહાકવિ કહી જાત વખાણી રહ્યો, કવિતડું તારું સૌ કોઈ જાણે !

કવિપદે બેસવું એક બાજુ રહ્યું; કવિપગે પડ, પછી બેસ ભાણે !

હું લખું હું લખું એ જ અજ્ઞાનતા
વિવેચના–ભાર જ્યમ લહિયું તાણે !

 

– જુ.