તતકાળ મળ્યો

દોડવું ’તું ને ઢાળ મળ્યો

ભુખ્યાં થયાં ત્યાં થાળ મળ્યો.

રાજકુંવરી હશે અહીં કૈં –

સોનેરી આ વાળ મળ્યો.

ડુંગર ડુંગર બહુ બહુ ખુંદ્યા

હીરો ઘર–પરસાળ મળ્યો.

કરતાલોને અડકી જોયું

કેદારો  તતકાલ મળ્યો.

રાસ તણું બ્હાનું શું દીધું

હાથ બળ્યો ગોપાળ મળ્યો.

 

– જુગલકીશોર

Advertisements

ઉત્સવનેય કદીક એની પીડા સહેવા દો !

વહેવા દો

 

મસ્તી છે તો મસ્તીને મસ્તી કે’વા દો,   

દોસ્તી છે તો દોસ્તીને દોસ્તી રેવા દો.

 

ઝીણી જાજમ લાલ પાથરી રાખી છે તો

કદીક સાવરણીને પણ  લાવો લેવા દો.

 

તહેવારો તો આવનજાવન કરતા રહેશે;

વહેવારોને કદીક લગરીક યશ દેવા દો.

 

ઉત્સવમાં તો ઉત્સવની દેખાય  ઉજાણી,

ઉત્સવનેય કદીક એની પીડા સહેવા દો !

 

અજવાળામાં અંધારાને કોઈ ન પુછે;

અંધારામાં જરી અજવાળાને વહેવા દો !

 

– જુગલકીશોર

સરયૂ પરીખની એક રચના

તક  કે  તકલીફ

– સરયૂ પરીખ

ફરી  મળ્યાની તક  મળી, તકલીફ  ના ગણો.
જત વાત છે  વીત્યાંની, વતેસર  નહીં  ગણો.

દાવત  અમે દીધી ’તી, આવીને  ઊભા આપ,
સહેજે  કરેલા   પ્યારને,   પર્યાય  નહીં  ગણો.

હૈયે   ધરી મેં   હામ,   લીધો  હાથ   હાથમાં,
ખબર  હતી આ  હેતને, સગપણ  નહીં ગણો.

માનો તો  ફરી  આજ  ધરું   પ્રેમ  પુષ્પમાળ,
 ભૂલમાં  ઝર્યાં    કુસુમને,  ઝખમ  નહીં  ગણો.

સર્યો  એ  હાથ  મખમલી,  આભાસ  અન્યનો,
 દુખતી નસની આહને  અભિશાપ નહીં ગણો.

ચાલ્યા  તમે   વિદાર,  અભિનવના   રાગમાં, 
પલકોનાં  જલ  ચિરાગને, જલન  નહીં ગણો.
——— 

“આંસુમાં સ્મિત” સરયૂ પરીખ.૨૦૧૧ પુસ્તકમાંથી.) 

છોડ હવે તો !

છોડ હવે તો !

કરગરવાનું છોડ હવે તો,
થરથરવાનું છોડ હવે તો.

ખળખળ વહેતા ઝરણા જેવું રમવું તારે,
ખળભળવાનું છોડ હવે તો.

મુક્ત હવામાં પુમડા જેવું તરવું તારે,
દફ્તરવાનું છોડ હવે તો.

ઘરની ચાર ભીંતે લટકે સંસ્કાર–સુહાગો ?
ઘરઘરવાનું છોડ હવે તો.

વાસણ–કપડાં–વાસીદામાં સઘળું તારું
પરહરવાનું છોડ હવે તો.

હાડ–ચામડાં–મુત્રમળોને બહુબહુ ચુંથ્યાં
હડવાવાનું છોડ હવે તો.

ગંધારી આધુનીકતાના ટોળા સામે
ટળવળવાનું છોડ હવે તો.

‘સદા સદા’ની ધર્મગ્લાનીમાં સદીઓ વીતે –
‘સંભવવાનું’ છોડ હવે તો.

કથાપોથી, મંદીરમસ્જીદે બેઠો એને
ગણગણવા,
ખણખણવાવાનું છોડ હવે તો.

 

– જુગલકીશોર

બંધ કર !

તિરાડમાંથી દેખવાનું બંધ કર;

અણજાણ રહીને પેખવાનું બંધ કર.

છે વીરતા લડવામાં સામી છાતીએ,

છુપાઈને તીર ફેંકવાનું બંધ કર.

છે છેતરીને છેતરાવું છેવટે –

તું આંખમાં ધૂળ ઝોંકવાનું બંધ કર.

દુર્ગંધ પર લીંપણ ટકે સુગંધનું ?

અત્તર લગાડી મહેંકવાનું બંધ કર.

બે પાંખ ને એક ચાંચ છે તારી કને ?

‘સંગીત’ નામે ‘ચહેકવા’નું બંધ કર.

લેખક થયો ? જો, શબ્દની ભીતર જરા –

તું ફોતરાં આલેખવાનું બંધ કર.

છે સત્યને સોનાતણું ઢાંકણ કઠણ;

ના ખૂલશે – તું વ્હેમવાનું બંધ કર.

– જુગલકિશોર

ભુલ

ભુલ

ભુલનો એને ભરમ ના સમજાય રે કદી;

ભુલનો એને મરમ ના સમજાય રે કદી.

ભુલ ને એનાં મુલની કશી કીંમત ભલા ?

પસ્તાવાનો ધરમ ના સમજાય રે કદી.

ભુલ ને ભુલ ને ભુલ તો આ જીવતરનો મુદ્દો,

મુળમાં રહ્યાં કરમ ના સમજાય રે કદી.

મુળમાં જઈ નીદાન કરે સમજાય, છતાંયે

હાથમાં ઓસડ પરમ; ના સમજાય રે કદી.

ભુલને દાબી દૈ, મથે સંતાડવા ભલે,

ઉપસી આવે વરમ; ના સમજાય રે કદી !

ભુલ સામાની ભીંત ઉપર દેખાય રે ચોખ્ખી,

આપણી તો એ શરમ, ના સમજાય રે કદી.

આંગળી ચીંધી એક, બતાવી ભુલ બીજાની;

આપણી સામે ત્રયમ્, ના સમજાય રે કદી !

– જુગલકીશોર.

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

પ્રથમ ત્રણ પંક્તીઓમાં કરેલો એક મોટો સહેતુક ફેરફાર ધ્યાનમાં લેવા વીનંતી ! – જુ.

રાજ–મૌન

રાજ–મૌન

મૌનને ભડકાવનારું કોણ છે ?

મૌનને અટકાવનારું કોણ છે ?

 

એમને તો બોલવાની હતી મના –

આપને અટકાવનારું કોણ છે ?

 

બોલ્યુંચાલ્યું માફ કરવાનું હતું,

ન બોલ્યું પ્રસરાવનારું કોણ છે ?

 

બોલીનેયે બોર વેચાતાં નથી,

મૌન રહી વેચાવનારું કોણ છે ?

 

મૌન ખુરશીને સદી જાતું હશે ?

ફરજને અટકાવનારું કોણ છે ?

 

દુર ખુરશીથી હતા, વાચાળ હતા,

હવે વાચા ટાળનારું કોણ છે ?

 

મૌનમોહ…ન હોય તે સમજાય, પણ

મૌન.મો.–હ  ન પાળનારું  કોણ છે ?!  

 

  • – જુગલકીશોર.