ઇ–ઊ–ઋ–ષ–કૃ–હૃ–દૃ–ન્–મ્ વગેરેની વાત.

ઉપર યાદી આપી છે તે સૌને અમે કેટલાક લોકો માથાનો દુખાવો ગણીએ છીએ. ઇ,ઈ,ઉ,ઊ આ ચાર સ્વરોમાંથી કોઈ પણ એક સ્વર જે શબ્દોમાં હોય તેવા લગભગ ૪૬ % શબ્દો કોશમાં છે !! સાવ સાચી ને ભાષાવીજ્ઞાનીઓએ મોટા ભાગે સ્વીકારેલી વાત એ છે કે આ ઉચ્ચારભેદો હવે રહ્યા જ નથી ને છતાં તે ચારને કારણે જ … વાંચન ચાલુ રાખો ઇ–ઊ–ઋ–ષ–કૃ–હૃ–દૃ–ન્–મ્ વગેરેની વાત.

Advertisements

જોડણી…અહો વૈચિત્ર્યમ્ !!

                                                 – જુગલકીશોર. એક સમય હતો જ્યારે નેટ પર જોડણી અંગે કશી ચર્ચા નહોતી. પછી ઉંઝાના નામે નવો ચીલો પાડનારાઓએ વાતાવરણ કેટલેક અંશે ડહોળ્યું. આ લખનાર પણ એમાંનો જ એક જણ હતો … વાંચન ચાલુ રાખો જોડણી…અહો વૈચિત્ર્યમ્ !!

પ્રીન્ટ મીડીયા, નેટ મીડીયા અને –

– જુગલકીશોર. મોબાઈલ, નેટલખાણો ને સમયના તકાજાને કારણે તો ખરું જ પણ પર્યાવરણના નામે પણ છપાતું સાહીત્ય હવે પછી નેટ પર જ વધુ લખાશે ને સચવાશે. સંસ્કૃત સાહીત્ય ભોજપત્રો પર સચવાયું હતું છતાં વેદોને મુખપાઠ દ્વારા કંઠસ્થ કરવાનું અનીવાર્ય હતું કારણ કે લખેલું નાશ પામી શકે છે. વૃક્ષોને બચાવવાના કારસાની સાથે સાથે આવી રહેલી નેટસગવડો … વાંચન ચાલુ રાખો પ્રીન્ટ મીડીયા, નેટ મીડીયા અને –

ભાષા : સરળતા, શાસ્ત્રીયતા, અરાજકતા, મનસ્વીતા ? કે….

–    જુગલકીશોર.  માતૃભાષાની વાત આવે ત્યારે આપણને એક વીશેષ પ્રકારના પ્રેમનો અનુભવ થાય છે. એમાંય માતાભાષાના નાભીશ્વાસની વાત આવે ત્યારે આપણે લાગણીશીલ બની જઈએ છીએ. માતૃભાષાના પ્રચાર અને પ્રસાર માટેની આપણી ધગશ જાગી ઊઠે છે અને એના વીશે કોઈ ઘસાતું બોલે ત્યારે થોડોક ઉશ્કેરાટ પણ અનુભવાય છે !  ગુજરાતી ભાષાના માધ્યમથી જ આપણે સૌ, વીશ્વને … વાંચન ચાલુ રાખો ભાષા : સરળતા, શાસ્ત્રીયતા, અરાજકતા, મનસ્વીતા ? કે….

કેટલાંક જોડણી–સુખ–દુખ !

                                                                                                              … વાંચન ચાલુ રાખો કેટલાંક જોડણી–સુખ–દુખ !

જોડણી: અંગ્રેજી, સંસ્કૃત, ગુજરાતી

૧) અંગ્રેજી શબ્દોની જોડણીના કોઈ નીયમો ખરા ? જવાબ : મોટા ભાગે નહીં. ૨)સંસ્કૃતના શબ્દોની જોડણીના નીયમો ખરા ? જવાબ : હા. ખરા ને ! નીયમો એટલા બધા કે એને ગોખવામાં મહીનાઓ લાગે. ૩) ગુજરાતી શબ્દોની જોડણીના નીયમો ખરા ? જવાબ : હા સ્તો, હોય જ ને વળી. દેવભાષા સંસ્કૃતમાંથી તે ઉતરી આવી છે એટલે … વાંચન ચાલુ રાખો જોડણી: અંગ્રેજી, સંસ્કૃત, ગુજરાતી

‘જોડણીના નિયમો’

 (સાર્થ ગુજરાતી જોડણીકોશ મુજબ) નિયમ-1] સંસ્કૃતના તત્સમ શબ્દોની જોડણી મૂળ પ્રમાણે કરવી. ઉદા. મતિ; ગુરુ; વિદ્યાર્થિની. નિયમ-2] ભાષામાં તત્સમ તથા તદ્ભવ બંને રૂપો પ્રચલિત હોય તો બંને સ્વીકારવાં. ઉદા. કઠિન-કઠણ; રાત્રિ-રાત;દશ-દસ; કાલ-કાળ; નહિ-નહીં; હૂબહૂ-આબેહૂબ; ફર્શ-ફરસ. નિયમ-3] જે વ્યંજનાન્ત તત્સમ શબ્દો ગુજરાતી પ્રત્યયો લેતા હોય તેમને અકારાન્ત ગણીને લખવા. ઉદા. વિદ્વાન, જગત, પરિષદ. [આ નિયમ અંગ્રેજી, … વાંચન ચાલુ રાખો ‘જોડણીના નિયમો’